De Attersee, voor cultuur en watersport
Volg pakweg zestig kilometer vanuit Salzburg de A1 naar het oosten en je bent bij de Attersee. Het is in meerdere opzichten een bijzondere plek. Dat komt niet alleen door de ongerepte natuur en het heldere water. Het ligt bijvoorbeeld ook aan de wind die de omstandigheden voor zeilers ideaal maakt. En aan de diepte. Het geeft de Attersee een betoverende sfeer die al sinds mensenheugenis bezoekers aantrekt. Er zijn historische stadjes en wandelroutes. Cultureel ingestelde toeristen kunnen lopen in de voetsporen van de beroemde componist Gustav Mahler en de schilder Gustav Klimt.
Foto van de Attersee in de zomer.
Bekijk het uitgebreide aanbod via Booking.com. Ze regelen bijna altijd de laagste prijs voor je.
Wat is er te zien en te doen bij de Attersee
De Attersee is met een oppervlakte van meer dan 46 vierkante kilometer niet alleen het grootste meer van het Salzkammergut en de deelstaat Opper-Oostenrijk, maar ook van het hele land. De Bodensee is weliswaar groter, maar die behoort deels ook tot Duitsland en Zwitserland. Bijna twintig kilometer strekt de Attersee zich uit. Op het breedste punt is de afstand van oever tot oever iets meer dan drie kilometer. De maximale diepte is bijna honderdzeventig meter. Vandaar dat de totale watermassa gerust duizelingwekkend genoemd kan worden: bijna vierduizend kubieke kilometer.
De Attersee met het gelijknamige dorpje Attersee.
De oevers van de attersee hebben een totale lengte van bijna vijftig kilometer. De aantrekkingskracht van het water heeft zijn tol geëist, want grote delen zijn bebouwd. Denk daarbij niet alleen aan de verschillende plaatsjes en dorpen die aan het meer liggen, maar ook aan boothuizen, boerderijen, zwemgelegenheden, campings en recreatiewoningen. Veel daarvan stammen uit de jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw. Slechts dertien procent van de kustlijn kan geclassificeerd worden als natuur. Laat je dat niet weerhouden van een vakantie naar de Attersee, want je hoeft niet ver landinwaarts te gaan om lange wandelingen te maken en te genieten van een groen landschap. Ook dicht bij het meer kan overigens aangenaam gewandeld worden.
Zoals Klimt zich het meer voorstelde in zijn Waldabhang bei Unterach am Attersee uit 1916.
Een van de meest aansprekende eenvoudige wandelingen is de Gustav Klimt themawandeling. Deze loopt langs de kust in de plaatsjes Schörfling en Seewalchen en is net iets langer dan een kilometer. Het hoogteverschil is nihil. Ook kinderen en mindervaliden kunnen deze route probleemloos volgen. Onderweg kom je langs allerlei informatiezuilen die uitweiden over de landschapskunst van de Weense meester. Rond de Attersee bevinden zich meerdere plekken die Klimt heeft geschilderd.
Als je naar Oostenrijk komt om de bergen in te trekken voor een stevige wandeling, kun je ook goed terecht bij de Attersee. Als je vanaf Weyregg aan de oostkant van het meer met de auto twee kilometer landinwaarts rijdt, kom je bij de Födinger Alm. Vanaf de parkeerplaats kun je daar een rondwandeling van 12,5 kilometer maken met een hoogteverschil van iets meer dan 500 meter. De paden op de 900 meter hoge Kienesberg zijn goed begaanbaar, maar enige conditie is wel vereist.
Blik vanaf de 1037 meter hoge Großer Schoberstein aan de zuidkant van het meer.
Zelfs zware wandelingen zijn mogelijk bij de Attersee. Een goed voorbeeld daarvan is een wandeling die start in het plaatsje Berghof aan de zuidkant van het meer. Goed schoeisel, ervaring en een uitstekende conditie zijn vereist als je vanaf daar naar de Kienberhütte en de Eisenaueralm oploopt. Het terrein is hier en daar bijzonder uitdagend. De totale route heeft een lengte van 14,4 meter. Het hoogteverschil is 600 meter. Voor deze en de hierboven genoemde wandelingen geldt dat alle inspanningen worden beloond met indrukwekkende vergezichten.
Behalve wandelen zijn er tal van andere manieren om te sporten en te bewegen aan de Attersee. Je vindt er onder andere meerdere fietsroutes. Het is niet nodig om zelf fietsen mee te nemen, want rondom het meer worden ze op meerdere plaatsen verhuurd. Als je liever een mountainbike of een elektrische fiets hebt, kun je ook die ter plekke huren.
Rondom het meer bevinden zich op tientallen plaatsen gelegenheden om het water in te gaan. Doorgaans vind je die in combinatie met grote grasvelden waar je je handdoek uit kunt spreiden. Sowieso is de Attersee uitnodigend voor watersporten. Behalve zwemmen kun je er ook suppen, waterskiën of onder begeleiding een vistour ondernemen. Daarbij staat dit grote meer vanwege zijn omvang, diepte en constante wind bekend als een bijzonder geschikte locatie om te zeilen en te duiken. Ook hier geldt dat je niet zelf hoeft te slepen met een duikuitrusting of een boot, aangezien lokale ondernemers je hierin faciliteren.
Zeilboten op de Attersee, foto door Carsten Tolkmit (CC BY-SA 2.0).
De meest ontspannen manier om van het water te genieten is het maken van een boottocht. Iedere plaats van betekenis is bereikbaar met een lijnverbinding. Dit is vooral interessant als je graag een beetje wegdroomt achter een verfrissing. Je maakt de mooiste foto’s van de oever vanaf het dek. Als je een verrekijker meeneemt kun je zien hoe klimmers hun tanden stukbijten op uitdagende trajecten als de Klettersteig am Oberstein. Vergeet niet om af en toe uit te stappen en de dorpjes zelf te verkennen, al is het alleen maar om te genieten van de lokale wijnen, patisserie en visspecialiteiten.
Bekijk het uitgebreide aanbod via Booking.com. Ze regelen bijna altijd de laagste prijs voor je.
De Attersee in de winter
De winter is niet het ideale seizoen voor een bezoek aan de Attersee. Niet alle horeca is open en veel attracties zijn dicht. Toch valt er wel het een en ander te beleven. Niet ver van het meer liggen bijvoorbeeld bescheiden skigebieden, die met name voor jonge bezoekers en beginners interessant zijn: Hochlecken in het oosten en Kronberg in het westen. Ook is het mogelijk om op ski’s tochten door de omgeving te maken. Andere winteractiviteiten zijn curling, wandelen en sleeën. De lokale VVV nodigt bezoekers uit om het koude water in te gaan (ice bathing of winter diving). Ook een winter SUP tour behoort tot de mogelijkheden.
Dorpen aan de Attersee
Rondom de Attersee liggen meerdere dorpen met een oriëntatie op het water. Ze liggen er pittoresk bij, meestal met een witte torenspits die vanaf een afstandje als eerste opvalt. Je vindt er promenades en restaurants waar je kunt genieten van lokale specialiteiten. Plaatsjes als Seewalchen, Schörfling, Seeberg, Weyregg, Unterach, Nußdorf en Attersee am Attersee dienen talloze toeristen als aangename uitvalsbasis om de omgeving te verkennen. Voor een aantal geldt dat ze een bijzondere bezienswaardigheid hebben:
Schörfling
Schloss Kammer in Schörfling, foto door Hermann Hammer (CC BY-SA 4.0).
Schloss Kammer in Schörfling is een uniek historisch monument aan de oevers van het meer. Dit kasteel – waarvan de eerste vermelding dateert uit 1260 – heeft een rijke geschiedenis en is vooral bekend vanwege de schilder Gustav Klimt. Hij vereeuwigde het in meerdere schilderijen, waaronder zijn beroemde reeks Schloss Kammer am Attersee. Deze werken tonen de romantische charme van het kasteel en de prachtige tuinen die het omringen. Het kasteel is privébezit en niet vrij toegankelijk, maar bezoekers kunnen het indrukwekkende bouwwerk en het schilderachtige park vanaf de oevers bewonderen. In de nabijgelegen Gustav Klimt-tuin en het Gustav Klimt-Zentrum in Schörfling kunnen kunstliefhebbers meer leren over Klimts band met de regio.
Seewalchen
De Pfahlbauten (of paalwoningen) in Seewalchen zijn een overblijfsel uit de prehistorie, een tijd waarin lokale bewoners hun huizen bouwden op houten palen boven het water of in moerasachtige gebieden. Ze maken deel uit van het UNESCO-werelderfgoed. Dankzij de gunstige ligging en het heldere water zijn resten van deze oude nederzettingen goed bewaard gebleven. Wil je er meer over weten? Ga dan naar het Pfahlbau-Pavillon. Hier worden archeologische vondsten en reconstructies tentoongesteld. Deze geven een beeld van het dagelijks leven van de prehistorische bewoners. Daarnaast zijn er in de regio speciale wandelroutes en informatieborden die de geschiedenis van de paalwoningen tot leven brengen.
Steinbach
Het Komponierhäuschen van Mahler, foto door Thomas Ledl (CC BY-SA 3.0).
De Mahdlgupf Klettersteig is volgens kenners een van de mooiste klimroutes in Oostenrijk. Hij biedt een spectaculair uitzicht over de Attersee. Het hoogteverschil is bijna 1.200 meter. Dit traject is alleen geschikt voor ervaren klimmers. Naast een sportieve uitdaging biedt Steinbach ook een rijke culturele geschiedenis. De beroemde componist Gustav Mahler bracht hier de zomers van 1893 tot 1896 door en componeerde enkele van zijn meesterwerken, waaronder delen van zijn Tweede en Derde Symfonie. Zijn voormalige Komponierhäuschen (componistenhuisje) is een klein gebouwtje aan de rand van het dorp. Hier zocht Mahler de rust en inspiratie die hij nodig had om te werken. Vandaag de dag kunnen bezoekers het huisje bekijken en een blik werpen op de omgeving die hem inspireerde.
In de omgeving
Vanaf de Attersee kun je verschillende uitstapjes maken. De directe omgeving heet de Attergau en daar is veel natuurschoon. Een aanrader is de uitkijktoren op Lichtenberg: na 208 traptreden krijg je op een hoogte van 884 meter vrij uitzicht op de Traunstein, het Höllengebirge, de Attersee en de Dachstein. Je vindt dit bouwwerk iets ten westen van het dorp Sankt Georgen im Attergau. Als je vanuit de Attersee naar het zuiden rijdt, kom je bij twee interessante plaatsen:
- Bad Ischl: keizer Franz Joseph I bezocht regelmatig dit sfeervolle kuuroord. De thermale baden, de Kaiservilla en de zoetigheden van Café Zauner trekken veel bezoekers.
- Hallstatt: Dit dorp aan het Hallstättermeer is wereldberoemd vanwege archeologische vondsten uit de tijd van de Kelten. Door zijn smalle straatjes en zijn ligging aan het meer is het zeer charmant.
Klimaat van de Attersee
Het klimaat op en rond de Attersee is gematigd en wordt beïnvloed door zowel de nabijgelegen Alpen als het grote wateroppervlak van het meer. Dit zorgt voor milde zomers, relatief koele winters en af en toe snel veranderend weer. In het voor- en najaar kunnen föhnwinden plotselinge temperatuurstijgingen veroorzaken. Daarnaast is het weer in de regio wisselvallig, wat betekent dat bezoekers altijd voorbereid moeten zijn op een regenbui of snelle weersveranderingen.
De Attersee in oktober, foto door TauchSport Steininger (CC BY 2.0).
De zomer brengt warme temperaturen tussen de 20 en 28°C, met soms uitschieters boven de 30°C tijdens hittegolven. Het water van de Attersee warmt op tot een aangename 22-24°C. De winter is daarentegen over het algemeen koud, met gemiddelde temperaturen tussen de -5°C en +5°C. De Attersee bevriest zelden volledig vanwege zijn diepte. Wel kan er langs de oevers ijsvorming optreden.
Kaart en bereikbaarheid
Op de kaart hierboven kun je de Attersee en de belangrijkste in het artikel genoemde dorpjes zien. Ben je met de auto, dan ligt de A1 voor de hand. Deze autosnelweg die Salzburg en Linz verbindt voert slechts enkele honderden meters langs de noordelijke oever van het meer, bij het dorpje Seewalchen. Rondom het meer neem je de B151 langs de westelijke oever en de B152 langs de oostelijke en zuidelijke oevers.
Nog geen verplicht tolvignet voor de Oostenrijkse autosnelweg? Bestel deze binnen enkele minuten via VignetNodig.nl.
Twee dorpen aan de Attersee zijn met de trein bereikbaar. Het gaat dan om Seewalchen in het noorden en het naar het meer genoemde dorpje Attersee aan de westelijke oever. In beide gevallen gaat het om korte trajecten die aansluiting hebben op het doorgaande spoor tussen Salzburg en Wenen verder naar het noorden. De treinen gaan niet heel snel, namelijk nauwelijks 60 km/h, maar zijn wel een leuke belevenis.
Overnachten bij de Attersee
Rondom de Attersee vind je tal van vakantiehuisjes en enkele hotels. Zoom in voor meer aanbod en vul een datum in voor nauwkeurige prijzen.
Verder lezen
De meren van het Salzkammergut zijn allemaal een bezoek waard. Naast de Attersee zijn dat de Mondsee, de Wolfgangsee en de Traunsee. Wil je meer keuze? Kijk dan ook eens naar de meren in Karinthië: de Wörther See, de Millstätter See, de Ossiacher See en de Weissensee.
Deze tekst is een bijdrage van Harry Wibier. Kijk gerust eens op zijn eigen website Dolm. Daar schrijft hij over de prehistorie, kunst en tal van andere zaken.